بیماریهای اسهالی از شایعترین مشکلات دستگاه گوارش هستند و میتوانند افراد را در هر سن و با هر شرایط جسمانی درگیر کنند. این بیماریها گاهی در اثر مصرف مواد غذایی آلوده ایجاد میشوند و در برخی موارد نیز نتیجه ابتلا به عفونتهای ویروسی، باکتریایی، انگلی یا بیماریهای زمینهای هستند. شناخت علل اصلی بیماریهای اسهالی نقش مهمی در انتخاب روش درمان، جلوگیری از کمآبی بدن و پیشگیری از انتقال عوامل عفونی به دیگران دارد.
اسهال به دفع مدفوع شل یا آبکی با دفعات بیشتر از وضعیت طبیعی گفته میشود. اگرچه بسیاری از موارد اسهال خفیف هستند و در مدت کوتاهی برطرف میشوند، تداوم آن میتواند باعث از دست رفتن آب، املاح و مواد ضروری بدن شود. این وضعیت بهویژه برای کودکان، سالمندان، زنان باردار و افرادی که بیماریهای زمینهای دارند، خطر بیشتری ایجاد میکند.
در این مقاله، علل اصلی بیماریهای اسهالی، عوامل خطر، نشانههای هشداردهنده، روشهای تشخیص، اصول مراقبت و راهکارهای پیشگیری بررسی میشوند. همچنین با خدمات حرفهای مستر تزریق برای دریافت خدمات تزریقات و مراقبتهای پرستاری در منزل آشنا خواهید شد.
بیماری اسهالی چیست؟
بیماری اسهالی حالتی است که در آن تعداد دفعات دفع افزایش پیدا میکند و مدفوع قوام طبیعی خود را از دست میدهد. این مشکل ممکن است همراه با دلپیچه، نفخ، حالت تهوع، استفراغ، تب، بیاشتهایی و ضعف عمومی باشد. شدت نشانهها به عامل ایجادکننده، سن بیمار، وضعیت سیستم ایمنی و میزان مایعات ازدسترفته بستگی دارد.
بررسی علل اصلی بیماریهای اسهالی نشان میدهد که همه موارد اسهال منشأ یکسانی ندارند. بعضی از موارد بهدلیل ورود عوامل عفونی به بدن ایجاد میشوند، درحالیکه مصرف برخی داروها، حساسیت غذایی، اختلالات گوارشی و حتی استرس شدید نیز میتوانند زمینهساز اسهال باشند.
از نظر مدتزمان، بیماریهای اسهالی معمولا در سه گروه قرار میگیرند:
- اسهال حاد: کمتر از دو هفته ادامه دارد و اغلب منشأ عفونی دارد.
- اسهال پایدار: بین دو تا چهار هفته باقی میماند.
- اسهال مزمن: بیشتر از چهار هفته ادامه پیدا میکند و ممکن است با بیماریهای زمینهای مرتبط باشد.
مدتزمان ادامه اسهال یکی از اطلاعات مهمی است که به پزشک برای شناسایی علل اصلی بیماریهای اسهالی کمک میکند.
مهمترین علل اصلی بیماریهای اسهالی
عوامل متعددی میتوانند حرکات روده را افزایش دهند یا باعث اختلال در جذب آب و مواد مغذی شوند. در ادامه، مهمترین علل اصلی بیماریهای اسهالی معرفی شدهاند.
۱. عفونتهای ویروسی
ویروسها یکی از شایعترین عوامل ایجاد اسهال حاد هستند. ورود ویروس به دستگاه گوارش میتواند التهاب معده و روده، استفراغ، دلدرد و دفع مدفوع آبکی ایجاد کند. نوروویروس، روتاویروس، آدنوویروس و آستروویروس از عوامل شناختهشده بیماریهای اسهالی ویروسی هستند.
عفونتهای ویروسی معمولا از طریق تماس با فرد بیمار، استفاده از وسایل مشترک، مصرف آب و غذای آلوده یا لمس سطوح آلوده منتقل میشوند. انتقال سریع بعضی از این ویروسها باعث میشود چند نفر از اعضای خانواده یا افراد حاضر در یک محیط بهطور همزمان بیمار شوند.
در میان علل اصلی بیماریهای اسهالی، عفونتهای ویروسی بهویژه در کودکان اهمیت زیادی دارند؛ زیرا استفراغ و اسهال همزمان میتوانند در مدت کوتاهی موجب کمآبی بدن شوند.
۲. عفونتهای باکتریایی
باکتریها نیز در فهرست علل اصلی بیماریهای اسهالی قرار دارند. سالمونلا، شیگلا، کمپیلوباکتر، اشریشیا کلی و ویبریو کلرا از باکتریهایی هستند که میتوانند بیماری گوارشی ایجاد کنند. این عوامل معمولا از طریق گوشت نیمپز، تخممرغ آلوده، لبنیات غیرپاستوریزه، آب ناسالم، میوه و سبزی شستهنشده وارد بدن میشوند.
اسهال باکتریایی ممکن است با تب، درد شدید شکم، ضعف، استفراغ یا وجود خون و مخاط در مدفوع همراه باشد. شدت بیماری به نوع باکتری و سم تولیدشده توسط آن بستگی دارد. مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک در این شرایط توصیه نمیشود؛ زیرا آنتیبیوتیک برای همه عفونتهای گوارشی مناسب نیست و حتی در برخی موارد میتواند وضعیت بیمار را پیچیدهتر کند.
۳. عفونتهای انگلی
انگلها از دیگر علل اصلی بیماریهای اسهالی هستند. ژیاردیا، آنتامبا هیستولیتیکا و کریپتوسپوریدیوم میتوانند از طریق آب یا غذای آلوده وارد دستگاه گوارش شوند. اسهال انگلی گاهی نسبت به اسهال ویروسی مدت بیشتری ادامه پیدا میکند و ممکن است با نفخ، کاهش وزن، دلدرد و اختلال در جذب مواد غذایی همراه باشد.
افرادی که به مناطق دارای آب ناسالم سفر میکنند، از منابع آب تصفیهنشده استفاده میکنند یا بهداشت دست و مواد غذایی را رعایت نمیکنند، بیشتر در معرض این نوع بیماری قرار دارند. برای درمان صحیح اسهال انگلی، شناسایی عامل بیماری از طریق بررسی پزشکی و آزمایش مدفوع اهمیت زیادی دارد.
۴. مسمومیت غذایی
مسمومیت غذایی یکی از شناختهشدهترین علل اصلی بیماریهای اسهالی است. نگهداری نامناسب غذا، قطع زنجیره سرد، مصرف غذای مانده، پخت ناکافی گوشت و تماس مواد غذایی خام با غذای آماده میتواند زمینه رشد عوامل بیماریزا را فراهم کند.
نشانههای مسمومیت غذایی ممکن است چند ساعت یا چند روز پس از مصرف غذای آلوده ظاهر شوند. تهوع، استفراغ، دلپیچه، اسهال، تب و ضعف از نشانههای رایج این وضعیت هستند. اگر چند نفر پس از مصرف یک غذای مشترک دچار علائم مشابه شوند، احتمال مسمومیت غذایی افزایش پیدا میکند.
۵. مصرف آب آلوده
آب آلوده میتواند حامل ویروسها، باکتریها و انگلهای مختلف باشد. استفاده از آب ناسالم برای نوشیدن، شستن مواد غذایی، تهیه یخ یا مسواکزدن ممکن است باعث ورود عوامل بیماریزا به بدن شود. به همین دلیل، آب ناسالم یکی از مهمترین علل اصلی بیماریهای اسهالی در مناطقی است که دسترسی کافی به آب تصفیهشده ندارند.
در سفر باید از سلامت منبع آب اطمینان حاصل شود. یخ تهیهشده با آب نامطمئن، آب چشمههای ناشناخته و آب ذخیرهشده در ظروف غیربهداشتی میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای اسهالی را افزایش دهند.
۶. مصرف بعضی داروها
برخی داروها میتوانند تعادل طبیعی دستگاه گوارش را تغییر دهند و باعث اسهال شوند. آنتیبیوتیکها، بعضی داروهای حاوی منیزیم، برخی داروهای دیابت، داروهای شیمیدرمانی و تعدادی از داروهای تنظیمکننده حرکات روده در این گروه قرار دارند.
آنتیبیوتیکها ممکن است علاوه بر باکتریهای مضر، بخشی از باکتریهای مفید روده را نیز کاهش دهند. این تغییر میتواند موجب اسهال شود و در مواردی زمینه رشد باکتریهای بیماریزا را فراهم کند. مصرف دارو بنابراین یکی از علل اصلی بیماریهای اسهالی غیرمرتبط با آلودگی غذایی محسوب میشود.
قطع یا تغییر دارو بدون نظر پزشک مناسب نیست. اگر اسهال پس از شروع یک داروی جدید ایجاد شده باشد، لازم است موضوع با پزشک یا داروساز در میان گذاشته شود.
۷. حساسیت و عدم تحمل غذایی
حساسیت غذایی و ناتوانی بدن در هضم بعضی ترکیبات نیز از علل اصلی بیماریهای اسهالی هستند. عدم تحمل لاکتوز یکی از نمونههای رایج است. در این وضعیت، بدن آنزیم کافی برای تجزیه قند موجود در شیر و بعضی فرآوردههای لبنی ندارد. در نتیجه، مصرف این مواد ممکن است نفخ، دلپیچه و اسهال ایجاد کند.
عدم تحمل فروکتوز، حساسیت به برخی افزودنیهای غذایی و واکنش به شیرینکنندههای مصنوعی نیز میتواند با اسهال همراه باشد. ثبت نوع غذای مصرفشده و زمان شروع نشانهها به شناسایی ارتباط میان رژیم غذایی و اسهال کمک میکند.
۸. بیماری سلیاک
سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در آن مصرف گلوتن باعث آسیب به بافت روده باریک میشود. گلوتن در گندم، جو و برخی محصولات تهیهشده از این غلات وجود دارد. اسهال مزمن، نفخ، کاهش وزن، کمخونی، ضعف و اختلال در جذب مواد مغذی از نشانههای احتمالی این بیماری هستند.
بیماری سلیاک در دسته علل اصلی بیماریهای اسهالی مزمن قرار میگیرد. تشخیص آن باید بر اساس معاینه، آزمایش و ارزیابی پزشک انجام شود. حذف خودسرانه گلوتن پیش از انجام بررسیهای پزشکی ممکن است نتایج آزمایشها را تحتتأثیر قرار دهد.
۹. سندرم روده تحریکپذیر
سندرم روده تحریکپذیر یک اختلال عملکردی دستگاه گوارش است که میتواند موجب اسهال، یبوست یا تناوب میان این دو حالت شود. درد شکم، نفخ و تغییر در الگوی دفع از نشانههای رایج آن هستند. در این بیماری معمولا آسیب ساختاری مشخصی در روده مشاهده نمیشود، اما عملکرد روده دچار اختلال میشود.
تغذیه نامناسب، کمخوابی، فشار روانی و مصرف بعضی غذاها میتوانند نشانهها را تشدید کنند. سندرم روده تحریکپذیر از علل اصلی بیماریهای اسهالی غیرعفونی است و درمان آن معمولا به اصلاح سبک زندگی، مدیریت استرس و برنامه غذایی مناسب نیاز دارد.
۱۰. بیماریهای التهابی روده
بیماری کرون و کولیت اولسراتیو از بیماریهای التهابی روده هستند که میتوانند اسهال طولانیمدت ایجاد کنند. وجود خون در مدفوع، درد شکم، کاهش وزن، خستگی و کاهش اشتها از نشانههایی هستند که ممکن است در این بیماریها دیده شوند.
این اختلالات از علل اصلی بیماریهای اسهالی مزمن محسوب میشوند و به پیگیری منظم پزشکی نیاز دارند. تشخیص دقیق ممکن است با آزمایش خون، بررسی مدفوع، تصویربرداری یا آندوسکوپی انجام شود.
۱۱. استرس و اضطراب
دستگاه گوارش ارتباط نزدیکی با سیستم عصبی دارد. اضطراب، نگرانی و فشار روانی میتوانند حرکات روده را افزایش دهند و باعث دفع شل یا مکرر شوند. به همین دلیل، استرس نیز میتواند در کنار عوامل جسمانی جزو علل اصلی بیماریهای اسهالی باشد.
اسهال ناشی از اضطراب ممکن است پیش از امتحان، سفر، جلسه کاری یا رویدادهای پراسترس تشدید شود. بااینحال، نباید هر اسهالی را صرفا به استرس نسبت داد. اگر علائم مداوم، شدید یا همراه با نشانههای هشداردهنده باشند، ارزیابی پزشکی ضروری است.
۱۲. تغییرات هورمونی و اختلالات متابولیک
پرکاری تیروئید، برخی اختلالات هورمونی و بیماریهای مؤثر بر جذب مواد غذایی ممکن است موجب اسهال شوند. در پرکاری تیروئید، افزایش سرعت سوختوساز بدن میتواند حرکات روده را بیشتر کند. کاهش وزن، تپش قلب، تعریق، لرزش دست و بیقراری ممکن است همراه با این مشکل دیده شوند.
بیماریهای لوزالمعده و اختلالات مؤثر بر ترشح آنزیمهای گوارشی نیز میتوانند در فهرست علل اصلی بیماریهای اسهالی مزمن قرار بگیرند.
کمآبی؛ مهمترین عارضه بیماریهای اسهالی
صرفنظر از علل اصلی بیماریهای اسهالی، مهمترین خطری که بیمار را تهدید میکند، کمآبی بدن است. هنگام اسهال، بدن علاوه بر آب، الکترولیتهایی مانند سدیم و پتاسیم را از دست میدهد. اگر این مواد بهموقع جایگزین نشوند، عملکرد طبیعی اندامهای بدن مختل خواهد شد.
نشانههای احتمالی کمآبی عبارتاند از:
- خشکی دهان و زبان
- تشنگی شدید
- کاهش دفعات یا حجم ادرار
- تیرهشدن رنگ ادرار
- ضعف و بیحالی
- سرگیجه هنگام ایستادن
- گودافتادن چشمها
- گریه بدون اشک در کودکان
- خوابآلودگی یا کاهش سطح هوشیاری
- سردی دستوپا در موارد شدید
کودکان خردسال و سالمندان ممکن است سریعتر دچار کمآبی شوند. اگر بیمار توانایی نوشیدن مایعات را نداشته باشد یا تمام مایعات مصرفشده را استفراغ کند، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت زیادی دارد.
نشانههایی که به بررسی سریع پزشکی نیاز دارند
آگاهی از علل اصلی بیماریهای اسهالی مفید است، اما تشخیص علت دقیق فقط بر اساس ظاهر مدفوع یا چند نشانه عمومی امکانپذیر نیست. وجود بعضی علائم نشان میدهد که بیمار باید سریعتر توسط پزشک ارزیابی شود:
- وجود خون روشن یا مدفوع بسیار تیره
- تب بالا یا مداوم
- درد شدید یا پیشرونده شکم
- استفراغ مکرر
- ناتوانی در نوشیدن یا نگهداشتن مایعات
- نشانههای کمآبی متوسط یا شدید
- کاهش سطح هوشیاری
- اسهال شدید در نوزاد، سالمند یا زن باردار
- ادامهداشتن اسهال بیش از چند روز
- کاهش وزن بدون دلیل
- شروع اسهال پس از مصرف آنتیبیوتیک
- اسهال در فرد دارای ضعف سیستم ایمنی
وجود این نشانهها ممکن است بیانگر عفونت شدید، التهاب روده یا یکی دیگر از علل اصلی بیماریهای اسهالی باشد که به درمان تخصصی نیاز دارد.
روشهای تشخیص علل اصلی بیماریهای اسهالی
پزشک برای تشخیص، درباره زمان آغاز اسهال، تعداد دفعات دفع، شکل مدفوع، غذاهای مصرفشده، سفر اخیر، داروها و بیماریهای زمینهای پرسوجو میکند. معاینه شکم و بررسی نشانههای کمآبی نیز بخش مهمی از ارزیابی بیمار است.
با توجه به شرایط، ممکن است از روشهای زیر استفاده شود:
- آزمایش مدفوع برای شناسایی باکتری، انگل، خون یا التهاب
- آزمایش خون برای بررسی عفونت، کمخونی و اختلالات الکترولیتی
- بررسی عملکرد تیروئید
- آزمایشهای مربوط به بیماری سلیاک
- کولونوسکوپی یا آندوسکوپی در موارد مزمن
- تصویربرداری در شرایط خاص
برای شناسایی علل اصلی بیماریهای اسهالی، ارائه اطلاعات دقیق به پزشک اهمیت زیادی دارد. زمان شروع علائم، داروهای مصرفی و وجود بیماری مشابه در اطرافیان میتواند روند تشخیص را سریعتر کند.
اصول مراقبت از بیمار مبتلا به اسهال
روش مراقبت به علت بیماری، شدت علائم و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. مهمترین اقدام، پیشگیری از کمآبی و جایگزینی مایعات ازدسترفته است. محلول خوراکی جبران آب و املاح، در صورت توصیه پزشک یا داروساز، میتواند به تأمین آب و الکترولیتهای موردنیاز بدن کمک کند.
در دوره بیماری بهتر است:
- مایعات سالم در حجم کم و دفعات بیشتر مصرف شوند.
- غذاهای سبک و قابلهضم در برنامه غذایی قرار بگیرند.
- از غذاهای چرب، بسیار شیرین و سنگین اجتناب شود.
- مصرف مواد غذایی تشدیدکننده علائم محدود شود.
- استراحت کافی در نظر گرفته شود.
- داروهای ضداسهال یا آنتیبیوتیک خودسرانه مصرف نشوند.
- بهداشت دست و سرویس بهداشتی با دقت رعایت شود.
شناخت علل اصلی بیماریهای اسهالی از مصرف درمانهای نامناسب جلوگیری میکند. برای مثال، آنتیبیوتیک روی عفونت ویروسی اثری ندارد و مصرف بیدلیل آن میتواند مقاومت میکروبی ایجاد کند.
نقش مستر تزریق در مراقبت از بیماران
گاهی بیمار مبتلا به اسهال، بهدلیل ضعف، سرگیجه، استفراغ یا محدودیت حرکتی، شرایط مناسبی برای مراجعه غیرضروری و طولانی به مراکز درمانی ندارد. مستر تزریق با ارائه خدمات تزریقات و مراقبتهای پرستاری در منزل، میتواند انجام دستورهای درمانی پزشک را برای بیمار و خانواده آسانتر کند.
درصورتیکه پزشک پس از ارزیابی بیمار، سرمتراپی یا داروی تزریقی تجویز کرده باشد، استفاده از خدمات حرفهای مستر تزریق میتواند به اجرای ایمنتر دستور درمانی در محیط منزل کمک کند. انجام سرمتراپی باید فقط بر اساس تجویز پزشک و با توجه به وضعیت بیمار صورت گیرد؛ زیرا هر مورد اسهال به تزریق سرم نیاز ندارد.
مزایای استفاده از خدمات مستر تزریق عبارتاند از:
- کاهش رفتوآمد بیمار ضعیف یا کمتوان
- دریافت خدمات پرستاری در فضای آرام منزل
- رعایت اصول بهداشتی هنگام تزریق
- اجرای دستور دارویی ثبتشده توسط پزشک
- مراقبت بهتر از سالمندان و افراد کمتوان
- کاهش حضور غیرضروری در محیطهای شلوغ
- امکان همراهی خانواده در جریان ارائه خدمات
مستر تزریق جایگزین تشخیص پزشک یا خدمات اورژانسی نیست. اگر بیمار دارای علائم شدید، خونریزی گوارشی، کاهش هوشیاری، درد شدید شکم یا کمآبی جدی باشد، مراجعه فوری به مرکز درمانی یا دریافت کمک اورژانسی در اولویت قرار دارد.
راههای پیشگیری از بیماریهای اسهالی
بخش قابلتوجهی از علل اصلی بیماریهای اسهالی با رعایت اصول بهداشتی قابلکنترل هستند. پیشگیری، بهویژه در خانوادههایی که کودک، سالمند یا فرد دارای بیماری زمینهای دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
شستن صحیح دستها
دستها باید پیش از تهیه و مصرف غذا، پس از استفاده از سرویس بهداشتی، پس از تعویض پوشک و پس از تماس با فرد بیمار شسته شوند. شستوشوی دست با آب و صابون، راه ساده و مؤثری برای کاهش انتقال عوامل عفونی است.
رعایت ایمنی مواد غذایی
گوشت، مرغ، ماهی و تخممرغ باید بهاندازه کافی پخته شوند. مواد خام نباید با غذای پخته تماس داشته باشند. غذاهای پختهشده نیز نباید برای مدت طولانی در دمای محیط باقی بمانند.
شستن میوه و سبزی
میوهها و سبزیها باید با روش بهداشتی و آب سالم شسته شوند. مصرف سبزی یا میوه آلوده یکی از علل اصلی بیماریهای اسهالی ناشی از غذا است.
استفاده از آب سالم
برای آشامیدن، تهیه غذا و ساخت یخ باید از آب سالم استفاده شود. در صورت نامطمئنبودن منبع آب، باید از روشهای معتبر تصفیه یا آب بستهبندیشده سالم استفاده کرد.
نگهداری مناسب مواد غذایی
غذاهای فسادپذیر باید در دمای مناسب نگهداری شوند. قراردادن مواد غذایی در ظروف دربسته و توجه به سلامت ظاهری و بوی غذا میتواند خطر مسمومیت را کاهش دهد.
پرهیز از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک
مصرف نابجای آنتیبیوتیک میتواند تعادل میکروبی روده را مختل کند و خود به یکی از علل اصلی بیماریهای اسهالی تبدیل شود. آنتیبیوتیک باید فقط با تجویز پزشک و مطابق دستور مصرف شود.
ضدعفونی سطوح آلوده
اگر یکی از اعضای خانواده اسهال عفونی دارد، سرویس بهداشتی، دستگیرهها و سطوح پراستفاده باید مرتب تمیز شوند. حوله و وسایل شخصی بیمار نیز بهتر است بهصورت مشترک استفاده نشوند.
تغذیه مناسب در دوران بیماری
در زمان اسهال، دستگاه گوارش ممکن است نسبت به غذاهای سنگین حساستر شود. غذاهای ساده، کمچرب و قابلهضم معمولا تحمل بهتری دارند. نوع برنامه غذایی باید بر اساس سن بیمار، شدت علائم و بیماریهای زمینهای انتخاب شود.
مصرف غذاهای بسیار چرب، سرخشده، پرادویه و شیرینیهای غلیظ ممکن است علائم را تشدید کند. برخی افراد نیز در دوره بیماری بهطور موقت نسبت به لبنیات حساستر میشوند. حذف طولانیمدت گروههای غذایی بدون نظر پزشک یا متخصص تغذیه توصیه نمیشود.
تغذیه مناسب بهتنهایی همه علل اصلی بیماریهای اسهالی را درمان نمیکند، اما میتواند به حفظ انرژی بدن، کاهش تحریک دستگاه گوارش و بهبود روند نقاهت کمک کند.
اهمیت درمان بر اساس علت بیماری
اسهال یک نشانه است، نه یک بیماری واحد. بنابراین درمان باید متناسب با عامل ایجادکننده انتخاب شود. اسهال ویروسی، باکتریایی، انگلی، دارویی یا ناشی از بیماری التهابی، رویکرد درمانی یکسانی ندارد.
تمرکز صرف بر متوقفکردن دفع، بدون شناسایی علل اصلی بیماریهای اسهالی، ممکن است نشانههای مهم را پنهان کند. داروهای ضداسهال نیز برای همه بیماران مناسب نیستند؛ بهخصوص اگر تب بالا، خون در مدفوع یا احتمال عفونت تهاجمی وجود داشته باشد.
پس از تشخیص پزشک، چنانچه درمان تزریقی یا سرمتراپی تجویز شود، مستر تزریق میتواند خدمات موردنیاز را در منزل و مطابق دستور درمانی ارائه دهد. این خدمات برای بیمارانی که از نظر پزشکی امکان مراقبت در منزل دارند، گزینهای کاربردی و آرامشبخش محسوب میشود.
جمعبندی
علل اصلی بیماریهای اسهالی شامل عفونتهای ویروسی، باکتریایی و انگلی، مسمومیت غذایی، آب آلوده، مصرف بعضی داروها، عدم تحمل غذایی، بیماری سلیاک، سندرم روده تحریکپذیر، بیماریهای التهابی روده و اختلالات هورمونی هستند. تعیین علت دقیق، به مدتزمان بیماری، نشانههای همراه، سن بیمار و وضعیت جسمانی او بستگی دارد.
جبران آب و املاح، رعایت بهداشت، پرهیز از درمان خودسرانه و توجه به علائم هشداردهنده از مهمترین اصول مراقبت هستند. در مواردی که پزشک سرم یا داروی تزریقی تجویز کرده باشد، خدمات مستر تزریق میتواند انجام مراقبتهای پرستاری و تزریقات در منزل را برای بیمار آسانتر کند. بااینحال، در شرایط شدید و اورژانسی نباید مراجعه به مراکز درمانی به تأخیر بیفتد.

